بازاندیشی مدیریت کلاس در آموزش فراگیر دانش‌آموزان با نیازهای ویژه: تحلیل نظری-تلفیقی رویکردهای PSB، UDL و CPS
کد مقاله : 1302-4THESSNCONF
نویسندگان
مهدی منافی زیتجناب *
علوم تربیتی - دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
مدیریت کلاس در آموزش فراگیر نقشی بنیادین در تحقق عدالت آموزشی و پاسخگویی به تنوع گسترده نیازهای یادگیرندگان، به‌ویژه دانش‌آموزان با نیازهای ویژه، ایفا می‌کند. این مقاله با رویکردی نظری–تلفیقی، به بازاندیشی مفهوم مدیریت کلاس فراتر از کنترل رفتار پرداخته و آن را به‌مثابه فرایندی طراحی‌محور، مشارکتی و انسانی تحلیل می‌کند. هدف اصلی پژوهش، تبیین ظرفیت‌های سه رویکرد نوین حمایت رفتاری مثبت (PSB)، طراحی جهانی برای یادگیری (UDL) و حل مسئله مشارکتی (CPS) و بررسی هم‌افزایی آن‌ها در مدیریت کلاس‌های فراگیر است. تحلیل نظری نشان می‌دهد که PSB با تأکید بر پیشگیری، ساختاردهی محیط و تقویت رفتارهای مطلوب، بستر نظم مثبت را فراهم می‌سازد؛ UDL با کاهش موانع یادگیری و طراحی انعطاف‌پذیر آموزشی، مشارکت فعال دانش‌آموزان را افزایش می‌دهد؛ و CPS با تمرکز بر گفت‌وگو، همدلی و آموزش مهارت‌های اجتماعی–هیجانی، به مدیریت تعارض‌ها و رفتارهای چالش‌برانگیز به شیوه‌ای غیرتنبیهی کمک می‌کند. یافته‌های تحلیلی مقاله حاکی از آن است که تلفیق این سه رویکرد می‌تواند چارچوبی جامع، چندسطحی و پاسخگو برای مدیریت کلاس در آموزش فراگیر فراهم آورد که به‌طور هم‌زمان به ابعاد شناختی، رفتاری و هیجانی یادگیری توجه دارد. این چارچوب، علاوه بر ارتقای کیفیت یادگیری و کاهش طرد آموزشی، می‌تواند راهنمایی عملی برای معلمان، برنامه‌ریزان درسی و پژوهشگران حوزه آموزش فراگیر فراهم سازد.
کلیدواژه ها
مدیریت‌کلاس فراگیر، آموزش فراگیر، حمایت‌رفتاری مثبت (PSB)، طراحی جهانی برای یادگیری (UDL)، حل مسئله مشارکتی (CPS)
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی