نقش هوش مصنوعی به‌عنوان همیار معلم در شناسایی و پرورش استعدادهای پنهان دانش‌آموزان با نیازهای ویژه
کد مقاله : 1277-4THESSNCONF
نویسندگان
حسام فاضلی *1، مصطفی ایران نژاد2، سمانه وحید2
1دانشجو معلم
2دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید مطهری زاهدان
چکیده مقاله
شناسایی و پرورش استعدادهای پنهان در دانش‌آموزان با نیازهای ویژه چالشی حیاتی در نظام‌های آموزشی امروز است. این مقاله با مروری نظام‌مند و ترکیبی بر ادبیات و پروژه‌های بین‌المللی نقش هوش مصنوعی را به‌عنوان «همیار معلم» در کشف و تقویت این استعدادها بررسی می‌کند. تحلیل منابع نشان می‌دهد که فناوری‌هایی مانند سامانه‌های یادگیری تطبیقی، مدل‌های پردازش زبان طبیعی، ربات‌های اجتماعی آموزشی و ابزارهای کمکی (AAC، کنترل با نگاه، تبدیل گفتار-به-متن) قادرند الگوهای عملکردی ظریف را آشکار ساخته و مسیرهای یادگیری فردمحور فراهم آورند؛ پیامدهای مثبت مشهود شامل بهبود مهارت‌های خواندن و محاسبات، افزایش مشارکت اجتماعی و ارتقای انگیزش یادگیری است. هم‌زمان، مرور انتقادی منابع محدودیت‌هایی از قبیل اندازه‌های نمونه کوچک، کمبود پیگیری‌های طولی، سوگیری‌های داده‌ای و دغدغه‌های حریم خصوصی را نشان می‌دهد. بر پایه یافته‌ها، مقاله چارچوبی عملیاتی برای ادغام مسئولانه AI در کلاس‌های تلفیقی پیشنهاد می‌کند که شامل «طراحی انسان‌محور الگوریتم‌ها»، «نقش معلم در چرخه تصمیم‌گیری»، آموزش حرفه‌ای معلمان و خط‌مشی‌های حفاظت داده است. نتیجه‌گیری این است که هوش
مصنوعی، در صورت پیاده‌سازی اخلاق‌محور و تحت نظارت انسانی، می‌تواند ابزار قدرتمندی برای کشف
و پرورش استعدادهای پنهان دانش‌آموزان با نیازهای ویژه فراهم آورد.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، آموزش ویژه، استعدادهای پنهان، یادگیری تطبیقی، ربات آموزشی
وضعیت: پذیرفته شده مشروط