| تحول پارادایمهای تشخیصی و مداخلاتی اختلالات یادگیری؛ از رویکردهای عملکردمحور تا فرایندمحور |
| کد مقاله : 1200-4THESSNCONF |
| نویسندگان |
|
سمیه نظری *1، شیرین دخت حبیب زاده2، مبینا سعدی دوست3 1استادیار، گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران. 2استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران. 3کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، موسسه آموزش عالی راهبرد شمال، بندر انزلی، ایران. |
| چکیده مقاله |
| هدف این مقاله، تحلیل تحول سه دهه اخیر در تشخیص اختلالات یادگیری خاص (SLD) و تبیین گذار نظری و روششناختی رویکردهای تشخیصی و مداخلاتی در این حوزه بود. با استفاده از یک مرور نظاممند بر ۱۲۷ مقاله و تحلیل عمیق ۱۹ مطالعه شاخص (۱۹۹۵–۲۰۲۵)، مورد بررسی قرار گرفت. یافتهها نشان داد؛ نظریه سلسله مراتبی تواناییهای شناختی با تأکید بر تواناییهای باریک، نقش مهمی در تبیین سازوکارهای شناختی ضعفهای تحصیلی ایفا کرده و بستر مفهومی مدل الگوی قوت و ضعف شناختی را فراهم آورده است. همزمان، رویکردهای مبتنی بر پاسخ به مداخله بهعنوان راهبردهایی پیشگیرانه، شناسایی زودهنگام و تمایز مشکلات آموزشی از SLD واقعی را تقویت کردهاند. همچنین افزوده شدن ارزیابی پویا نیز امکان سنجش ظرفیت یادگیری و پیشبینی پاسخ به مداخله را فراهم نمودهاند. تحلیلها نشان داد؛ این گذار پارادایمی پیامدهای مهمی برای عمل بالینی، طراحی ابزارهای ارزیابی و برنامهریزی مداخلات آموزشی داشته و آینده تشخیص SLD در چارچوب مدلهای ترکیبی، فرایندمحور و چندسطحی رقم خواهد خورد. |
| کلیدواژه ها |
| اختلالات یادگیری خاص، رویکردهای تشخیصی، مداخله، مرور نظاممند |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
