تحلیل کیفی نقش مدیریت آموزشی در مدارس ویژه: مطالعه‌ای پدیدارشناسانه با تأکید بر مدارس ویژه
کد مقاله : 1137-4THESSNCONF
نویسندگان
منصور رحیم پور *
مأمور آموزشی دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف بررسی تجربه زیسته مدیران و معلمان مدارس ویژه و تحلیل نقش مدیریت در کیفیت یادگیری دانش‌آموزان با نیازهای ویژه انجام شد. روش پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی طراحی شد و ۱۶ مشارکت‌کننده شامل ۵ مدیر و ۱۱ معلم به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون شش‌مرحله‌ای براون و کلارک (۲۰۰۶؛ ۲۰۲۱) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که سه مضمون فراگیر شامل: الگوهای مدیریتی مؤثر، چالش‌های مدیریت آموزشی و نقش مدیریت در کیفیت یادگیری می‌باشند. سبک‌های مدیریتی مشارکتی، حمایتی و فردمحور به ارتقای کیفیت یادگیری و رفاه روانی دانش‌آموزان کمک می‌کنند، در حالی که کمبود منابع، نیروی متخصص و فشارهای اداری مانع اجرای مؤثر مدیریت آموزشی هستند. یافته‌ها بر اهمیت توانمندسازی معلمان، مشارکت والدین و ایجاد محیط امن برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه تأکید دارند.
در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مدیریت آموزشی در مدارس ویژه، فرآیندی پویا، انسانی و چندلایه است که نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت یادگیری، بهزیستی روانی و رشد اجتماعی دانش‌آموزان با نیازهای ویژه ایفا می‌کند و می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری‌های آینده در حوزه آموزش استثنایی باشد.
کلیدواژه ها
مدارس ویژه، مدیریت آموزشی، نیازهای ویژه، تحلیل مضمون، پدیدارشناسی
وضعیت: پذیرفته شده مشروط