هوش مصنوعی؛ پلی به‌سوی یادگیری برابر برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه: یک مرور نظام‌مند
کد مقاله : 1135-4THESSNCONF
نویسندگان
متین بلوچی *1، سمانه وحید2، محمد درزاه3، محمد جواد کیخا1
1دانشجو معلم دانشگاه فرهنگیان،پردیس شهید مطهری زاهدان
2گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران
3دانشجو معلم دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید مطهری زاهدان
چکیده مقاله
آموزش فراگیر بر حق برابری فرصت‌های یادگیری تأکید دارد، اما تحقق عملی آن برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه همواره با چالش‌هایی روبرو بوده است؛ از این‌رو فناوری‌های هوش مصنوعی به‌عنوان ابزاری تحول‌آفرین برای پر کردن این شکاف و شخصی‌سازی آموزش مطرح شده‌اند. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام‌مند ادبیات پژوهشی پیرامون نقش هوش مصنوعی در حمایت از یادگیری برابر و بررسی فرصت‌ها و چالش‌های آن برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه انجام شد. روش پژوهش از نوع مرور نظام‌مند بود و جامعه آماری آن شامل مقالات علمی منتشرشده در پایگاه‌های داده بین‌المللی در بازه زمانی ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۵ بود که پس از غربالگری بر اساس پروتکل PRISMA انتخاب شدند. داده‌های حاصل از مطالعات منتخب با استفاده از فرم استخراج داده محقق‌ساخته گردآوری و با روش تحلیل مضمون قیاسی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که هوش مصنوعی از طریق سیستم‌های یادگیری تطبیقی و پردازش زبان طبیعی، مهارت‌های تحصیلی و ارتباطی دانش‌آموزان را بهبود بخشیده و با ارائه بازخورد فوری و غیرقضاوت‌گرانه، اضطراب یادگیری را کاهش داده است. همچنین، ظهور هوش مصنوعی مولد با تسهیل تولید محتوای دسترس‌پذیر و افزایش استقلال یادگیرندگان همراه بود، هرچند نگرانی‌هایی پیرامون سوگیری الگوریتمی و شکاف دسترسی شناسایی شد. نتیجه‌گیری شد که هوش مصنوعی پتانسیل تبدیل‌شدن به پلی برای عدالت آموزشی را دارد، مشروط بر آنکه با طراحی فراگیر و ملاحظات اخلاقی در محیط‌های آموزشی ادغام شود.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، آموزش فراگیر، دانش‌آموزان با نیازهای ویژه، هوش مصنوعی مولد، عدالت آموزشی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی