تالگوهای تربیت شهروندی سیاسی، مدنی و قانون محور در آموزش دانش آموزان با نیازهای ویژه
کد مقاله : 1134-4THESSNCONF
نویسندگان
مطهره رهدار *1، فاطمه علیدادی1، نگار نجفی1، عزیزاله رودینی2
1دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدایی ، دانشگاه فرهنگیان ، پردیس رسالت زاهدان
2استادیار  گروه مدیریت آموزشی  دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
تربیت شهروندی یکی از اهداف بنیادین نظام‌های آموزشی است و در دهه‌های اخیر با گسترش رویکردهای مشارکت‌محور، اهمیت آن بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.آموزش شهروندی برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه جایگاهی دوچندان دارد؛ زیرا این گروه برای ایفای نقش مؤثر در جامعه نیازمند حمایت، توانمندسازی و آموزش‌های سازگار با ظرفیت‌ها و ویژگی‌های فردی خود هستند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل الگوهای تربیت شهروندی سیاسی، مدنی و قانون‌محور و بررسی نحوه به‌کارگیری آن‌ها در آموزش دانش‌آموزان با نیازهای ویژه انجام شده است. این مطالعه از نوع مروری تحلیلی است و با بررسی نظام‌مند پژوهش‌های داخلی و خارجی، اسناد ملی و چارچوب‌های نظری بین‌المللی، به تحلیل نقاط قوت، چالش‌ها و ظرفیت‌های موجود در آموزش شهروندی پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که رویکردهای تربیت شهروندی در مدارس ایران، بیشتر بر بعد مدنی و اخلاقی متمرکز بوده و توجه کمتری به ابعاد سیاسی و قانون‌محور داشته‌اند. همچنین، در حوزه آموزش دانش‌آموزان با نیازهای ویژه، ضعف‌هایی چون کمبود برنامه‌های بومی‌سازی‌شده، ناآمادگی معلمان، نبود منابع کمک‌آموزشی استاندارد و تأکید محدود بر مشارکت اجتماعی مشاهده می‌شود. تحلیل نتایج نشان می‌دهد که تلفیق سه الگوی شهروندی و سازگار‌سازی محتوای آموزشی با نیازهای ویژه می‌تواند موجب افزایش آگاهی حقوقی، تقویت مسئولیت‌پذیری، توسعه مهارت‌های مشارکت و بهبود هویت فردی و اجتماعی این دانش‌آموزان شود. در مجموع، پژوهش حاضر نشان می‌دهد که دستیابی به تربیت شهروندی فراگیر، مستلزم بازنگری برنامه درسی، توانمندسازی معلمان، توجه به عدالت آموزشی و طراحی بسته‌های آموزش شهروندی ویژه دانش‌آموزان با نیازهای ویژه است.
کلیدواژه ها
تربیت شهروندی، قانون‌محوری،آموزش نیازهای ویژه، مشارکت اجتماعی
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر