بررسی اثربخشی مداخلات شناختی-رفتاری معلم‌محور بر مدیریت رفتارهای چالش‌برانگیز دانش‌آموزان با نیازهای ویژه مقطع ابتدایی زاهدان در سال تحصیلی 1405-1404
کد مقاله : 1122-4THESSNCONF
نویسندگان
سجاد شهرکی زاد *1، ساناز شهرکی زاد2، امین اکبری2
1نیروی رسمی آموزش و پرورش ناحیه دو زاهدان
2کارمند آموزش و پرورش ناحیه دو زاهدان
چکیده مقاله
مدیریت رفتارهای چالش‌برانگیز در کلاس درس برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه یکی از دغدغه‌های جدی معلمان و نظام آموزشی است. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی مداخلات شناختی‌ـ‌رفتاری معلم‌محور در کاهش رفتارهای مشکل‌ساز و بهبود تعاملات کلاسی انجام شده است. روش تحقیق، طرح پژوهش نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل معلمان مدارس ابتدایی دارای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در شهر زاهدان بود. نمونه آماری شامل 30 معلم بود که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و شاهد جایگزین شدند و گروه آزمایش ۸ جلسه آموزش شناختی‌رفتاری دریافت کرد. ابزار پژوهش، مقیاس درجه بندی کانرز فرم معلم 1998، پرسشنامه استاندارد پرخاشگری و خشم رقابتی ماکسول و موریس ۲۰۰۷، پرسشنامه توانایی ها و مشکلات گودمن 2001 و مقیاس نگرش سنج به پژوه 1992 بود. تحلیل داده‌ها با روش آنکوا انجام گرفت. نتایج نشان داد که معلمان آموزش‌دیده توانستند رفتارهای چالش‌برانگیز مانند تکانشگری، پرخاشگری و بی‌توجهی را به طور معناداری کاهش دهند. همچنین نگرش معلمان نسبت به دانش‌آموزان استثنایی بهبود یافت و جوّ کلاسی مثبت‌تر شد. مداخله شناختی‌رفتاری معلم‌محور روشی مؤثر و مقرون‌به‌صرفه برای بهبود شرایط آموزشی دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در محیط کلاس است. پیشنهاد می‌شود در نظام آموزشی، دوره‌های توانمندسازی معلمان در زمینه مداخلات شناختی رفتاری گنجانده شود و مطالعات آینده به پایداری اثرات و جنبه‌های سازگاری مداخلات بپردازند.
کلیدواژه ها
مداخلات شناختی رفتاری، دانش آموزان، نیازهای ویژه، رفتار چالش برانگیز
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی