| فراتر از دیدن: تحلیل روایی تجارب دانشآموزان نابینا از درک پدیدههای وابسته به دیدن در درس علوم تجربی |
| کد مقاله : 1099-4THESSNCONF |
| نویسندگان |
|
احمد بزی *1، سمانه وحید2، علی رضا جهانتیغ3، محمد جواد کیخا3 1دانشجوی کارشناسی آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید مطهری زاهدان، ایران 2استادیار گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران 3دانشجوی کارشناسی آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید مطهری زاهدان، ایران. |
| چکیده مقاله |
| آموزش علوم تجربی به طور سنتی بر مشاهده دیداری تکیه داشت و این امر در کلاسهایی که دانشآموزان نابینا حضور داشتند، به حذفشدن یا مشارکت حاشیهای آنها میانجامید. هدف پژوهش حاضر، تبیین چگونگی تجربه و درک پدیدههای ذاتاً دیداری در درس علوم توسط دانشآموزان نابینا و عوامل مؤثر بر آن بود. این مطالعه به روش کیفی و در قالب مرور نظاممند روایی انجام شد. جامعه پژوهش شامل مطالعات فارسی و انگلیسی منتشرشده در فاصله ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ درباره آموزش علوم به دانشآموزان نابینا یا کمبینا بود که به مفاهیم وابسته به دیدن میپرداختند. براساس معیارهای ورود ازپیشتعیینشده، ۱۹ مطالعه انتخاب شدند. دادهها با فرم استخراج داده پژوهشگرساخته گردآوری و از طریق سنتز روایی با الهام از تحلیل مضمون و تحلیل روایی تحلیل شدند. یافتهها نشان داد که تجربه دانشآموزان در مواجهه با پدیدههای دیداری در طیفی از حذفشدگی تا کنشگری فعال قرار گرفت و این طیف حاصل تعامل میان نوع بازنمایی حسی پدیده، راهبردهای حسی ـ شناختی دانشآموز و بافت آموزشی بود. چهار خط اصلی روایت شناسایی شد: ترجمه جهان دیداری به حواس جایگزین، راهبردهای ذهنی برای بازسازی پدیدهها، گذار از تماشاگر منفعل به کاوشگر آزمایشگاهی و شکاف میان فراهم بودن ابزار و معنابخشی ادراکی. بر اساس این نتایج، نتیجهگیری شد که دسترسپذیر کردن علوم برای دانشآموزان نابینا صرفاً با طراحی ابزارها محقق نمیشود، بلکه مستلزم طراحی چندحسی درس، توانمندسازی معلمان و شنیدن روایتهای زیسته دانشآموزان است. این مرور میتواند به برنامهریزان در توسعه راهکارهای بومی و فراگیر در آموزش علوم کمک کند. |
| کلیدواژه ها |
| دانشآموزان نابینا، آموزش علوم تجربی، جایگزینی حسی، صداسازی، مرور نظاممند روایی |
| وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر |
