تربیت بدنی فراگیر در مدارس ایران: رویکردی برای آموزش برابر برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه
کد مقاله : 1096-4THESSNCONF
نویسندگان
عباس اردستانی *1، امید جهانسوز2
1عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان - گروه تربیت بدنی پردیس شهید چمران
2عضور هیئت علمی گروه تربیت بدنی پردیس شهیدچمران - دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
هدف این پژوهش، طراحی و تبیین مدل مفهومی تربیت بدنی فراگیر در مدارس ایران است تا بتوان با رویکردی نظام‌مند، مشارکت تمامی دانش‌آموزان، به‌ویژه دانش‌آموزان دارای نیازهای ویژه، را در فعالیت‌های تربیت‌بدنی مدرسه‌ ارتقاء داد. با وجود تأکید اسناد ملی بالادستی کشور و اسناد بین‌المللی برآموزش فراگیر، بسیاری از مدارس هنوز امکانات، نگرش و برنامه درسی متناسب با دانش‌آموزان با نیازهای ویژه را ندارند. روش پژوهش از نوع کیفی- اکتشافی است و با بهره‌گیری از رویکرد نظریه‌پردازی داده‌بنیاد انجام شده است. در گام نخست، با مرور گسترده‌ منابع داخلی و بین‌المللی در حوزه‌ آموزش و تربیت بدنی فراگیر و نظر صاحب نظران و اعضای هیئت علمی دانشگاهها مؤلفه‌های کلیدی شناسایی شدند. سپس با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با معلمان، مدیران، متخصصان حوزه‌ تربیت بدنی، داده‌های میدانی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت تا ابعاد اصلی مدل نهایی استخراج شود. نتایج نشان داد اجرای مؤثر تربیت بدنی فراگیر مستلزم هم‌راستایی میان سیاست‌های آموزشی، توانمندسازی معلمان، طراحی تطبیقی محتوا و نظام ارزیابی فراگیر است. همچنین، عوامل فرهنگی، نگرش معلمان و حمایت نهادی، نقش واسطه‌ای پررنگی در تحقق اهداف دارند. مدل مفهومی نهایی پژوهش شامل سطوح اصلی: سیاست‌های آموزشی، عوامل فردی و گروهی آموزشی، اصول اجرائی تربیت بدنی فراگیر، تربیت معلمان آگاه و توانمند در اجرا و ارزشیابی برنامه های تربیت بدنی سازگارانه و ساماندهی پیامدهای آموزشی و اجتماعی تعیین شد. این مدل به‌عنوان چارچوبی برای برنامه‌ریزی، اجرا و ارزیابی تربیت بدنی فراگیر با هدف اجرای عدالت آموزشی برای همه در نظام آموزشی ایران پیشنهاد می‌شود.
کلیدواژه ها
تربیت بدنی فراگیر، دانش آموزان با نیازهای ویژه، آموزش فراگیر، مدل مفهومی، عدالت آموزشی
وضعیت: پذیرفته شده