| تحلیل شکافهای موجود در برنامه درسی رسمی دانشآموزان با نیازهای ویژه در سیستان و بلوچستان: مطالعه موردی شهرستان مهرستان |
| کد مقاله : 1061-4THESSNCONF |
| نویسندگان |
|
داوود دوشنبه زایی *1، عبدالمالک بلوچزهی2، عبدالحکیم خزایی3، حامد جنگی زهی4 1دانشجو دانشگاه مطهری 2مدرس آموزش و پرورش مهرستان 3مدرس دانشگاه شهید مطهری زاهدان 4دانشجو دانشگاه مطهری زاهدان |
| چکیده مقاله |
| برنامه درسی رسمی به عنوان ستون فقرات نظام آموزشی، نقش محوری در دستیابی به عدالت آموزشی ایفا میکند. با این حال، در مناطق محروم و حاشیهای مانند شهرستان مهرستان در استان سیستان و بلوچستان، این برنامهها اغلب با واقعیتهای فرهنگی، اجتماعی، زبانی و آموزشی دانشآموزان همخوانی ندارند، به ویژه برای دانشآموزان با نیازهای ویژه که با چالشهای چندلایهای روبرو هستند. این پژوهش کیفی با هدف تحلیل شکافهای موجود در برنامه درسی رسمی برای این گروه از دانشآموزان، بر اساس مدل سهگانه برنامه درسی (قصد شده، اجرا شده و کسب شده) انجام شده است. روشهای گردآوری داده شامل تحلیل اسناد رسمی، مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۲ نفر از معلمان، مدیران و کارشناسان آموزش استثنایی، و مشاهده میدانی در ۴ مدرسه ابتدایی و متوسطه اول ویژه دانشآموزان با نیازهای ویژه بوده است. یافتهها حاکی از شکافهای عمیق در سطح طراحی (عدم تطابق با فرهنگ بلوچی و تنوع نیازهای ویژه)، اجرا (کمبود منابع، تجهیزات و معلمان متخصص) و کسب (یادگیری سطحی و عدم ارزیابی بومیشده) است. بر اساس آمار وزارت آموزش و پرورش، بیش از ۳۰۰۰ دانشآموز با نیازهای ویژه در استان سیستان و بلوچستان شناسایی شدهاند که ۱۰ درصد افزایش نسبت به سالهای اخیر داشته است. این شکافها نه تنها عدالت آموزشی را تضعیف میکنند، بلکه به محرومیت مضاعف منجر میشوند. پیشنهادها شامل بومیسازی برنامه درسی با مشارکت جامعه محلی، تربیت معلمان متخصص و تأمین منابع فناوریمحور است. این پژوهش بر لزوم بازنگری ساختاری برنامههای درسی ملی با تمرکز بر مناطق محروم تأکید دارد. |
| کلیدواژه ها |
| برنامه درسی رسمی، شکاف آموزشی، دانشآموزان با نیازهای ویژه، آموزش فراگیر، شهرستان مهرستان، سیستان و بلوچستان، عدالت آموزشی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
