| تأثیر متغیر انطباقپذیری: تحلیل تطبیقی اثربخشی برنامههای آموزشی فردی (IEP) در ارتقاء عملکرد تحصیلی و مهارتهای اجتماعی طیفهای مختلف دانشآموزان استثنایی |
| کد مقاله : 1040-4THESSNCONF |
| نویسندگان |
|
عارف دهقان زهی * دانشجو کارشناسی امور تربیتی شهید مطهری زاهدان |
| چکیده مقاله |
| برنامه آموزشی فردی در نظام آموزش و پرورش استثنایی، به مثابه نقشه راهی انحصاری برای هر دانشآموز، مبنای اصلی ارائه خدمات ویژه و هدایت تحصیلی و توانبخشی است. هدف این پژوهش، بررسی تطبیقی و تحلیلی اثربخشی دقت تدوین و انعطافپذیری اجرای IEP بر پیشرفت تحصیلی و رشد مهارتهای اجتماعی سه گروه کلیدی از دانشآموزان با نیازهای ویژه است: کمتوان ذهنی (MID)، طیف اوتیسم (ASD)، و آسیبهای حسی-شنوایی. روش تحقیق، از نوع تحلیل تطبیقی و مروری-تحلیلی بر مبانی نظری و تجربیات میدانی موجود در ادبیات فارسی است. یافتهها نشان میدهند که اگرچه دقت در تعیین اهداف واقعبینانه و قابل اندازهگیری (تدوین دقیق) برای تمامی گروهها ضروری است، اما میزان تأثیرگذاری IEP به طور معناداری به درجه انطباق مداوم (انعطافپذیری در اجرا) آن با ویژگیهای اختصاصی هر گروه بستگی دارد. در گروه کمتوان ذهنی تأثیرگذاری بالا با تأکید بر خطبندی سلسله مراتبی اهداف عملکردی و تعمیمپذیری مهارتها حاصل میشود. در مقابل، دانشآموزان با اختلال طیف اوتیسم، به دلیل نوسانات رفتاری و علایق محدود، نیازمند بالاترین سطح انعطاف در بازنگری سریع تکنیکهای آموزشی و رفتاری هستند. در این گروه، فقدان انطباقپذیری موجب کاهش شدید کارایی برنامه در بهبود مهارتهای اجتماعی میشود. در نهایت، برای دانشآموزان با آسیبهای حسی، اجرای دقیق IEP تضمینکننده دسترسی به محتوای آموزشی و تجهیزات کمک آموزشی است که مستقیماً بر پیشرفت تحصیلی و مشارکت اجتماعی کلاسی اثر میگذارد. پیشنهاد میشود یک چارچوب بهینهسازی مشارکتی سهرکنی که بر مشارکت فعال چندتخصصی، بازخورد چرخشی پویا، و تمرکز بر شایستگیهای قابل انتقال تأکید دارد، جایگزین رویکردهای سنتی و بوروکراتیک اجرای IEP شود. |
| کلیدواژه ها |
| برنامه آموزشی فردی (IEP)، انطباقپذیری، پیشرفت تحصیلی، مهارتهای اجتماعی، کمتوانی ذهنی (MID)، اختلال طیف اوتیسم (ASD)، آسیبهای حسی-شنوایی، آموزش و پرورش استثنایی، اجرای دقیق. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
